اکسل کافه و فودکاست

کافه‌داری که نداند یک لاته چند برایش تمام می‌شود، قیمت تابلو را از روی کافه بغلی می‌گذارد. تا وقتی شیر و قهوه ارزان بود این کار جواب می‌داد. حالا قیمت بسته دانه هر چند ماه عوض می‌شود، سهم پلتفرم‌ها از هر سفارش کم نیست، و تفاوت بین آیتمی که برایت پول می‌سازد و آیتمی که فقط شلوغی می‌سازد، در همان چند هزار تومان است.

این فایل همان چند هزار تومان را حساب می‌کند. یک بار مواد اولیه و رسپی هر آیتم را می‌نویسی و از آن به بعد، هر بار که قیمت خرید عوض شود، بهای تمام‌شده کل منو خودش به‌روز می‌شود.

داخل فایل چه چیزی هست

۸ شیت راست‌به‌چپ در یک فایل xlsx، بدون ماکرو و کد VBA، با ۵٬۵۲۸ خانه فرمول‌دار:

• مواد اولیه با ظرفیت ۸۰ ماده. برای هر ماده اندازه بسته‌ای که می‌خری و قیمتش را می‌نویسی و ستون «بهای هر واحد» خودش پر می‌شود. درصد ضایعات هر ماده هم اگر بنویسی، در همان بهای واحد دیده می‌شود: بسته یک کیلویی که بخشی‌اش دور ریخته می‌شود، بهای گرمش روی مقدار قابل استفاده حساب می‌شود نه روی وزن بسته.
• رسپی با ۲۰۰ سطر، یک سطر برای هر ماده‌ای که در یک آیتم مصرف می‌شود. نام آیتم و نام ماده و واحدش خودشان از روی کد پر می‌شوند.
• قیمت‌گذاری منو با ۵۰ آیتم در ۱۷ ستون: بهای تمام‌شده مواد از رسپی، قیمت پیشنهادی از حاشیه سود هدف خودت، و بعد سود ناخالص هر واحد، حاشیه سود واقعی و درصد فودکاست هر آیتم در برابر قیمتی که امروز روی تابلو داری.
• فروش روزانه با ۳۱۰ سطر، یک سطر برای هر آیتم در هر کانال در هر روز. اگر قیمت یک آیتم در یک پلتفرم با تابلو فرق دارد، همان سطر قیمت خودش را می‌گیرد.
• کانال و کمیسیون با ۸ کانال: فروش ناخالص، تعداد فروخته‌شده و بهای تمام‌شده هر کانال، و بعد از وارد کردن درصد کمیسیون، درآمد خالص و سود بعد از کمیسیون همان کانال.
• خلاصه و کنترل، عدد ماه در یک صفحه که روی یک برگ A4 چاپ می‌شود، به‌علاوه تنظیمات و راهنما.

درصد کمیسیون را خودت وارد می‌کنی

ستون درصد کمیسیون خالی تحویل داده می‌شود و این عمدی است. سهم هر پلتفرم از هر کافه، قرارداد خود آن کافه است و بین دوره‌ها عوض می‌شود؛ عددی که امروز داخل یک فایل بنشیند، ماه بعد کافه‌دار را به اشتباه می‌اندازد. عدد قرارداد خودت را که بنویسی، فایل همان لحظه کمیسیون هر کانال، درآمد خالص و سود بعد از کمیسیون را حساب می‌کند.

و تا وقتی درصد همه کانال‌های فروش‌دار وارد نشده، سطر جمع عمدا خالی می‌ماند و می‌گوید چرا. جمع نصفه کمیسیون‌ها به چشم جمع کامل می‌آید و سهم واقعی پلتفرم‌ها را کمتر از آنچه هست نشان می‌دهد.

فایل جلوی عدد نصفه را می‌گیرد

هر جدول یک ستون «بررسی» دارد که به فارسی ساده می‌گوید ایراد هر سطر چیست: ۱۲ پیام در مواد اولیه، ۹ پیام در رسپی، ۹ پیام در منو و ۱۳ پیام در فروش روزانه. تا وقتی این ستون پر است، عددهای همان سطر ساخته نمی‌شوند و در جمع ماه هم نمی‌آیند.

متنی که به‌جای عدد نوشته شود عدد فرض نمی‌شود، آیتمی که یک سطر رسپی ایراددار دارد اصلا قیمت تمام‌شده نمی‌گیرد، و آیتمی که زیر بهای تمام‌شده فروخته می‌شود قرمز می‌شود و عددش منفی می‌ماند. اگر اسم یک کانال فروش را عوض کنی، فروشی که دیگر به هیچ کانالی نمی‌چسبد به شکل عدد چاپ می‌شود.

پایین صفحه خلاصه یک خانه «وضعیت داده» هست با سه حالت و ۷ شمارنده مستقل پشتش. فایل خالی هم سبز نمی‌شود.

رسپی را یک بار می‌نویسی، بقیه‌اش تا آخر سال کار می‌کند

تفاوت اصلی با هر فایل فودکاستی که تا امروز دیده‌ای همین است. در بیشترشان یک جدول خالی داری که بهای تمام‌شده را خودت با ماشین‌حساب درمی‌آوری و تایپ می‌کنی، و ماه بعد که قیمت دانه بالا رفت، همه‌اش را از اول حساب می‌کنی. اینجا رسپی هر آیتم یک بار نوشته می‌شود و از آن به بعد فقط قیمت بسته را عوض می‌کنی: بهای تمام‌شده کل منو خودش جابه‌جا می‌شود.

ضایعات هم حساب می‌شود

بسته یک کیلویی سبزی که سیصد گرمش دور ریخته می‌شود، در واقع کیلویی نیست. درصد ضایعات هر ماده را که بنویسی، بهای هر واحد روی مقدار قابل استفاده حساب می‌شود نه روی وزن بسته. همین یک ستون، فاصله بین فودکاست کاغذی و فودکاست واقعی است.

سهم پلتفرم را از سود کم می‌کند، با عدد خودت

فایل نمی‌گوید کمیسیون تو چند است؛ عدد قرارداد خودت را می‌گیرد و بقیه‌اش را حساب می‌کند. اسنپ‌فود، دلیوری، بیرون‌بر و حضوری هر کدام سطر خودشان را دارند و می‌توانی چهار کانال دیگر هم اضافه کنی. آخرش می‌بینی هر کانال بعد از کمیسیون چقدر واقعا برایت مانده، و کدام آیتم در کدام کانال ارزش دارد.

عدد نصفه وارد گزارش نمی‌شود

این چیزی است که فایل‌های اکسل معمولا بی‌صدا از دستشان در می‌رود. اینجا سطری که ایراد دارد اصلا محاسبه نمی‌شود و ستون «بررسی» می‌گوید چرا؛ آیتمی که یک ماده رسپی‌اش خراب ثبت شده، ارزان‌تر از واقعیت قیمت نمی‌خورد بلکه اصلا قیمت نمی‌گیرد؛ و اگر اسم یک کانال را عوض کنی، مبلغی که دیگر به هیچ کانالی نمی‌چسبد به شکل عدد جلوی چشمت چاپ می‌شود.

• قدم اول: تنظیمات را یک بار ببین. نام کافه، سال و ماه کاری، و واحد رند کردن قیمت پیشنهادی. فهرست واحدهای مصرف، کانال‌های فروش و دسته‌های منو هم همین‌جاست و جای خالی برای فهرست خودت دارد.
• قدم دوم: مواد اولیه را وارد کن. برای هر ماده، اندازه بسته‌ای که می‌خری و قیمتی که بابتش می‌دهی. ستون «بهای هر واحد» خودش پر می‌شود. اگر بخشی از ماده دور ریخته می‌شود، درصد ضایعاتش را بنویس.
• قدم سوم: رسپی هر آیتم را بنویس. یک سطر برای هر ماده و مقدار مصرفش در یک واحد آیتم: یک فنجان، یک پرس، یک برش.
• قدم چهارم: کاری نکن. شیت «قیمت‌گذاری منو» همان لحظه بهای تمام‌شده مواد هر آیتم را جمع زده است.
• قدم پنجم: حاشیه سود هدف و قیمت تابلو را بنویس. قیمت پیشنهادی از حاشیه هدف ساخته می‌شود و کنارش سود واقعی و درصد فودکاست آیتم در برابر قیمت امروزت می‌آید.
• قدم ششم: فروش هر روز را ثبت کن. برای هر آیتم و هر کانال یک سطر با تعداد. اگر قیمت آن کانال با تابلو فرق دارد، همان سطر قیمت خودش را می‌گیرد.
• قدم هفتم: درصد کمیسیون هر پلتفرم را وارد کن. در شیت «کانال و کمیسیون»، از روی قرارداد خودت. درآمد خالص و سود بعد از کمیسیون هر کانال همان‌جا محاسبه می‌شود.
• قدم هشتم: صفحه خلاصه را چاپ کن. عدد ماه روی یک برگ A4، با خانه‌ای که می‌گوید این عددها روی داده کامل نشسته‌اند یا نه.

قبل از خرید می‌توانی با ماشین‌حساب حاشیه سود و ماشین‌حساب سود و زیان روی یک آیتم دستت بیاید که این حساب چه شکلی است.

بعد از خرید یک فایل اکسل دانلود می‌کنی: cafe-foodcost.xlsx. هشت شیت داخل همین یک فایل، با زبانه‌های پایین صفحه.

هشت شیت راست‌به‌چپ

• راهنما: قدم‌های شروع، قاعده درصد کمیسیون، معنی سطرهای نمونه، توضیح ستون «بررسی» و نقشه شیت‌ها
• تنظیمات: ۶ خانه ورودی و ۴ خانه محاسبه‌شونده، به‌علاوه سه فهرست کشویی فایل با جای خالی برای فهرست خودت
• مواد اولیه: ۸۰ سطر در ۱۰ ستون، با بهای هر واحد و درصد ضایعات
• رسپی: ۲۰۰ سطر در ۱۱ ستون، با نام آیتم و نام ماده و واحدی که خودشان پر می‌شوند
• قیمت‌گذاری منو: ۵۰ سطر در ۱۷ ستون، با قیمت پیشنهادی، سود هر واحد، حاشیه واقعی، درصد فودکاست و فروش ماه هر آیتم
• فروش روزانه: ۳۱۰ سطر در ۱۴ ستون، با فیلتر، فریز پنل و رنگ‌بندی شرطی
• کانال و کمیسیون: ۸ کانال در ۱۰ ستون، با درآمد خالص و سود بعد از کمیسیون و کنترل مغایرت
• خلاصه و کنترل: یک برگ A4 با عدد ماه، بلوک منو و بلوک کنترل سلامت داده

داده نمونه، آماده پاک کردن

فایل با یک منوی کوچک نمونه تحویل می‌شود تا زنجیره کامل را یک بار کار کرده ببینی: ۸ ماده اولیه، ۱۶ سطر رسپی، ۵ آیتم منو و ۱۰ سطر فروش. هر سطر نمونه کنار نامش «(نمونه)» دارد و بالای هر شیت یک شمارنده هست که تا وقتی همه را پاک نکرده‌ای کهربایی می‌ماند.

پشتیبانی

۷ روز پشتیبانی برای سوال‌های کار با فایل و رفع ایراد فایل.