داشبورد شاخص‌های مالی

نسبت مالی حساب کردن سخت نیست؛ سخت این است که هر بار یادت باشد کدام عدد از کدام خط صورت می‌آید، و بعد چهار دوره را کنار هم بگذاری تا ببینی وضعیت دارد بهتر می‌شود یا بدتر. همان کاری که هر سال با یک فایل تازه و یک ماشین‌حساب انجام می‌شود و هر بار از نو.

این فایل آن کار را یک بار برای همیشه انجام می‌دهد. ترازنامه و صورت سود و زیان هر دوره را در ستون خودش وارد می‌کنی و ۲۵ نسبت و شاخص با هم پر می‌شوند.

داخل فایل چه چیزی هست

۶ شیت راست‌به‌چپ در یک فایل xlsx، بدون ماکرو و کد VBA، با ۳۷۰ خانه فرمول‌دار:

• ترازنامه با ۱۷ خط ورودی در ۴ ستون دوره: از نقد و بانک و حساب‌های دریافتنی و موجودی کالا تا تسهیلات کوتاه‌مدت و بلندمدت و سود انباشته. جمع هر بخش، سه جمع کل و ردیف اختلاف تراز، همه خودکار.
• صورت سود و زیان با ۸ خط ورودی و ۶ خط محاسبه‌شده: سود ناخالص، جمع هزینه‌های عملیاتی، سود عملیاتی، سود قبل از مالیات، سود خالص و EBITDA.
• نسبت‌ها با ۲۵ ردیف در ۵ گروه (نقدینگی، سودآوری، کارایی و گردش، بدهی و اهرم، جریان نقدی و ساختار هزینه) به‌علاوه ردیف جدای EBITDA. هر ردیف چهار ستون دوره، یک ستون تغییر و یک ستون روند دارد.
• کنترل داده که پیش از هر چیز می‌گوید هر دوره در چه وضعی است و اگر ایرادی هست، اسم دقیقش را می‌نویسد.
• تنظیمات با ۸ خانه ورودی و راهنما با پنج قدم شروع، نقشه شیت‌ها و جدول دوازده بند چک‌لیست سلامت مالی.

ستون روند

هر نسبت اولین دوره‌ای که عدد دارد را با آخرین دوره‌ای که عدد دارد می‌سنجد، مقدار تغییر را می‌نویسد و جهتش را می‌گوید: صعودی، نزولی، یا بدون تغییر. دوره‌ای که هنوز پر نشده در این محاسبه شرکت نمی‌کند، پس از همان دوره دوم به بعد ستون روند زنده است.

فایل با چهار دوره نمونه تحویل می‌شود تا از اولین باز کردن، ببینی هر عدد از کجا به کجا می‌رود. نام دوره‌ها برچسب «(نمونه)» دارند و خود فایل تا وقتی این برچسب‌ها سر جایشان باشند، بالای هر شیت یادآوری می‌کند.

ورودی این فایل صورت مالی است، نه داده خام عملیات

این اولین چیزی است که باید بدانی، چون ما دو داشبورد هم‌قیمت داریم و کار هرکدام فرق می‌کند. این فایل ترازنامه و صورت سود و زیان می‌خواند و نسبت مالی می‌دهد: نسبت جاری، حاشیه سود، پوشش هزینه مالی، EBITDA. اگر چیزی که می‌خواهی از جنس داده خام فروش و هزینه و کمپین است و دنبال هزینه جذب مشتری و ارزش عمر مشتری و ROAS هستی، محصول درست داشبورد مدیریتی و KPI است. خیلی‌ها هر دو را برمی‌دارند، چون یکی وضعیت عملیات را می‌گوید و این یکی وضعیت خود کسب‌وکار را.

عدد را می‌دهد و قضاوت را به خودت می‌سپارد

داخل این فایل هیچ عدد مرجعی نیست. هیچ رقمی از بیرون کسب‌وکار تو داخلش نگذاشته‌ایم و هیچ خانه‌ای به تو نمی‌گوید عددت خوب است یا بد. مقایسه‌ای که فایل انجام می‌دهد مقایسه تو با دوره‌های خودت است، در ستون روند. این تحلیل است و تصمیم با خودت است، با شناختی که تو از کار خودت داری و هیچ فایلی ندارد.

خانه‌ای که عدد ندارد، حرف می‌زند

بیشترین ضرر یک فایل نسبت، جایی است که عدد اشتباه را با اطمینان کامل نشان می‌دهد. اینجا این اتفاق نمی‌افتد. اگر بدهی جاری صفر باشد، نسبت جاری «مخرج صفر» می‌نویسد. اگر موجودی کالا نداشته باشی، گردش موجودی می‌گوید «موجودی کالا ندارد». اگر یک خط از صورتت را وارد نکرده باشی، نسبت‌های وابسته «ورودی ناقص» می‌شوند و همان جمله تا نسبت‌های بعدی هم سفر می‌کند. حتی حقوق صاحبان سهام منفی، که ترازنامه را تراز نگه می‌دارد ولی سه نسبت اهرمی را وارونه می‌کند، پیام خودش را دارد. هیچ‌جای این فایل #DIV/0! نمی‌بینی و هیچ‌جا صفری که در واقع «نمی‌دانم» است.

فایل به تو می‌گوید کی می‌شود به عددها اعتماد کرد

شیت کنترل داده هشت کنترل عددی روی هر دوره دارد و بعد یک ردیف وضعیت با سه حالت. دوره‌ای که هنوز خالی است خاکستری می‌ماند، نه سبز. دوره‌ای که نصفه پر شده هم سبز نمی‌شود، چون نسبتی که روی نه خط از هفده خط ساخته شود یک عدد اشتباه با اطمینان است. سبز فقط وقتی می‌آید که هر ۱۷ خط ترازنامه و هر ۸ خط صورت سود و زیان پر و سالم باشند و ترازنامه تراز باشد.

حتی عوض کردن اسم یک خط را می‌فهمد

هر شیت صورت، یک نسخه مرجع از عنوان خط‌هایش را نگه می‌دارد. اگر عنوانی را عوض کنی یا دو عنوان را شبیه هم کنی، فایل همان لحظه اعلام می‌کند که دیگر با نسخه مرجع نمی‌خواند. محاسبه خراب نمی‌شود، ولی سکوت هم نمی‌کند.

چیزی که می‌خری یک فایل است، نه اشتراک ماهانه

یک بار می‌خری، روی کامپیوتر خودت باز می‌شود، برای کار کردن با آن به اینترنت نیازی نیست و صورت‌های مالی‌ات روی هیچ سروری نمی‌رود. بدون قفل و بدون رمز تحویل می‌شود: هر فرمولی را می‌بینی و هر ستونی را به شکل کار خودت درمی‌آوری.

• قدم اول: نام چهار دوره را بنویس. در شیت تنظیمات چهار خانه هست و همان نام‌ها روی سربرگ همه شیت‌ها می‌نشیند. ماه، فصل یا سال، هر کدام که صورت‌هایت با آن بسته می‌شود.
• قدم دوم: تعداد ماه و تعداد روز هر دوره را بگذار. نسبت‌های روزی و ران‌وی از همین دو خانه می‌آیند. یک خانه بررسی هم هست که اگر این دو با هم نخوانند، می‌گوید.
• قدم سوم: ترازنامه هر دوره را وارد کن. ۱۷ خانه در هر ستون. ردیف پایین شیت می‌گوید دارایی با بدهی و سرمایه می‌خواند یا نه.
• قدم چهارم: صورت سود و زیان هر دوره را وارد کن. ۸ خانه در هر ستون. سود ناخالص و عملیاتی و خالص و EBITDA خودشان درمی‌آیند.
• قدم پنجم: اول شیت کنترل داده را باز کن. وضعیت هر دوره و دلیلش آنجاست. دوره‌ای که «آماده محاسبه» شد، نسبت‌هایش قابل اتکاست.
• قدم ششم: شیت نسبت‌ها را بخوان یا چاپ کن. روی دو صفحه A4 افقی چاپ می‌شود و سربرگ جدولش در صفحه دوم تکرار می‌شود.

بعد از خرید یک فایل اکسل دانلود می‌کنی. «ترازنامه»، «صورت سود و زیان»، «نسبت‌ها» و «کنترل داده» فایل جدا نیستند: هر کدام یکی از شیت‌های همان فایل‌اند و با زبانه‌های پایین صفحه بازشان می‌کنی.

• فایل اکسل financial-ratios.xlsx: ۶ شیت راست‌به‌چپ، ۳۷۰ خانه فرمول‌دار، بدون ماکرو و کد VBA.
• ظرفیت: چهار دوره کنار هم، با ۱۷ خط ترازنامه و ۸ خط صورت سود و زیان در هر دوره.
• ورودی عددی: خانه‌های مبلغ با ارقام انگلیسی پر می‌شوند تا فرمول‌ها بخوانندشان، و هر چیزی که خوانده می‌شود با ارقام فارسی نوشته شده.
• ۲۵ نسبت و شاخص در ۵ گروه، به‌علاوه ردیف EBITDA، هر کدام با فرمول به زبان ساده، جمله معنی و واحد خودش.
• چهار دوره نمونه داخل فایل، همه با علامت «(نمونه)»، تا قبل از پاک کردنشان ببینی فرمول‌ها از کجا به کجا وصل‌اند و ستون روند چطور کار می‌کند. اعداد نمونه ساختگی‌اند و ترازنامه هر چهار دوره‌شان دقیقا تراز است.
• چاپ: شیت نسبت‌ها روی دو صفحه A4 افقی و هر شیت دیگر روی یک صفحه A4، با تکرار سربرگ جدول در صفحه‌های بعدی.
• پشتیبانی ۷ روزه: تا هفت روز بعد از خرید، سوال‌های کار با فایل و رفع ایراد فایل با ماست.
• دانلود فوری: لینک بلافاصله بعد از خرید فعال می‌شود.

قبل از خرید هم می‌توانی با محاسبه نقطه سربه‌سر و محاسبه بازگشت سرمایه رایگان کار کنی؛ این فایل همان جنس محاسبه است، منتها روی کل صورت‌های مالی و در چهار دوره.