چکلیست بیزنس پلن
اجزای یک بیزنس پلن کامل
بیزنس پلن معمولا وقتی نوشته میشود که یک نفر بیرون خواسته باشد: سرمایهگذار، بانک، صندوق پژوهش و فناوری، یا شریکی که میخواهد بداند پولش کجا میرود. ولی ارزش واقعیاش جای دیگری است. وقتی مجبور میشوی پیشبینی مالی سه ساله را عدد به عدد بنویسی، تازه معلوم میشود فرضهایت درباره فروش چقدر خوشبینانه بوده.
پلن کامل دوازده تکه دارد، از خلاصه اجرایی تا ضمائم و مدارک پشتیبان، و ترتیبش هم بیدلیل نیست: تحلیل بازار و رقبا زودتر میآید چون مدل درآمدی و برنامه عملیاتی روی همان مینشیند. همان یک بخشی هم که جا میافتد، اغلب تحلیل ریسکها یا برنامه عملیاتی، اولین سوال طرف مقابل میشود.
چکلیست بیزنس پلن
اول یک دور کل دوازده مورد را بخوان تا بدانی چه در انتظارت است، بعد از بخشهایی شروع کن که دادهاش را همین حالا داری: محصول، تیم بنیانگذار، رقبا. خلاصه اجرایی را آخر بنویس، چون خلاصه چیزی است که هنوز ننوشتهای. کنار هر موردی که تیک میزنی، منبع عددهایت را هم یادداشت کن؛ اولین سوال هر سرمایهگذار همین است که این رقم از کجا آمده.
سوالات متداول
بیزنس پلن باید چند صفحه باشد؟
عدد ثابتی ندارد و به مخاطبش بستگی دارد. برای یک سرمایهگذار، یک پیچ دک کوتاه به علاوه پلنی که هر دوازده بخش را پوشش بدهد کافی است. برای وام و تسهیلات خود بانک یا صندوق قالب و سرفصل میدهد و بهتر است از همان استفاده کنی. معیار عملی: هر بخش تا جایی که سوال باقی نگذارد، نه بیشتر.
بیزنس پلن با پیچ دک چه فرقی دارد؟
پیچ دک روایت کوتاه جلسه است و بیزنس پلن سند پشتیبان آن. فرضها، محاسبهها و جزئیات مالی در پلن مینشینند و پیچ دک فقط نتیجه را نشان میدهد. اگر هر دو را لازم داری، اول پلن را بنویس و پیچ دک را از دل آن دربیاور؛ برعکسش به اسلایدهایی ختم میشود که پشتشان عددی نیست.
پیشبینی مالی سه ساله را با چه فرضی ببندم؟
با فرضهایی که بتوانی از آنها دفاع کنی. تعداد مشتری، قیمت، نرخ رشد و هزینههای ثابت را جدا بنویس تا روشن باشد هر رقم از کجا درآمده. یک سناریوی محتاطانه هم کنار سناریوی اصلی بگذار. کسی که پلن را میخواند بیشتر از خود عدد، به منطق پشتش نگاه میکند.
تحلیل رقبا را وقتی رقبا هیچ اطلاعاتی منتشر نمیکنند از کجا دربیاورم؟
از چیزی که در دسترس است: سایت و شبکههای اجتماعیشان، لیست قیمت، نظر مشتریها، آگهیهای استخدامشان که نشان میدهد کجا سرمایهگذاری میکنند، و یک خرید واقعی از خودشان. برای بازار ایران اینها اغلب از هر گزارش رسمی دقیقترند، به شرطی که تاریخ مشاهده را یادداشت کنی.