چکلیست سلامت مالی
بررسی وضعیت مالی کسبوکار
سود روی کاغذ و موجودی حساب دو چیز متفاوتاند و فاصلهشان همان دورهای است که پول فروش هنوز وصول نشده ولی حقوق و اجاره سر موعد باید پرداخت شود. همین فاصله است که کسبوکار سودده را هم میتواند زمین بزند.
نسبت جاری و بررسی نقدینگی میگویند کوتاهمدت جوابگو هستی یا نه، حاشیه سود و دوره وصول مطالبات میگویند کار روزمره سالم است یا نه، و Burn Rate و Runway میگویند چقدر وقت داری. هیچکدام به تنهایی قابل اتکا نیست؛ ارزش این دوازده شاخص در کنار هم بودنشان است.
چکلیست سلامت مالی
ماهی یک بار یا هر فصل بنشین و همه دوازده مورد را با هم حساب کن، همیشه از یک منبع داده ثابت. عددها را در یک فایل کنار عدد دوره قبل بگذار، چون آنچه تصمیم میسازد روند است نه یک عدد تنها. «تهیه گزارش سلامت مالی» را هم بنویس؛ نوشتن همان یک صفحه خلاصه است که این محاسبهها را به تصمیم تبدیل میکند.
سوالات متداول
Runway را چطور حساب کنم؟
موجودی نقد قابل استفاده را تقسیم بر خالص مصرف نقدی ماهانه (همان Burn Rate) کن تا ببینی چند ماه دوام میآوری. برای اینکه عدد واقعی دربیاید، میانگین سه ماه اخیر را مبنا بگیر نه بهترین ماه، و پرداختهای فصلی و سالانه مثل مالیات، بیمه، عیدی و اجاره را هم در محاسبه بیاور. همین یک عدد زمان تصمیم درباره جذب سرمایه یا کاهش هزینه را روشن میکند.
دوره وصول مطالبات بالا رفته، از کجا شروع کنم؟
از فهرست بدهکاران بر اساس قدمت بدهی. تقریبا همیشه بخش بزرگ مطالبات معوق به چند مشتری محدود مربوط است. برای همان چند نفر پیگیری مشخص بگذار و برای آینده، شرایط پرداخت را در قرارداد و روی فاکتور روشن بنویس. کوتاه شدن این دوره مستقیم به نقدینگی اضافه میکند، بدون اینکه یک ریال فروش جدید لازم باشد.
هزینه جذب مشتری را با چه اقلامی حساب کنم؟
با هرچه در همان دوره برای آوردن مشتری خرج شده: تبلیغات، تخفیف معرفی، حقوق تیم فروش و بازاریابی، و ابزارهایی که برای همین کار میگیری. تقسیم بر تعداد مشتری جدید همان دوره. این عدد وقتی معنا پیدا میکند که کنار ارزش طول عمر مشتری بگذاریاش؛ مقایسه این دو میگوید رشد فعلی پایدار است یا نه.
وقتی داده صنعت در دسترس نیست، مقایسه با صنعت را چه کنم؟
در بازار ایران آمار تفکیکی صنعت معمولا کم است. جایگزین عملی این است که خودت را با دورههای قبلی خودت مقایسه کنی و روند را ببینی، و برای درک بازار سراغ چیزی بروی که در دسترس است: قیمت و شرایط پرداخت رقبا، صورتهای مالی شرکتهای بورسی همان صنعت، و گفتوگو با همصنفها و تامینکنندهها.