فایل اکسل قیمت‌گذاری و حاشیه سود

قیمت‌گذاری محصول معمولا با یک حساب سرانگشتی شروع می‌شود: قیمت مواد را جمع می‌زنی، یک عددی رویش می‌گذاری و کار تمام است. چند ماه بعد معلوم می‌شود چند چیز در آن حساب نبوده: دستمزد خودت، ضایعاتی که هر بار دور می‌ریزی، کارمزد درگاه و پلتفرم، و تخفیفی که آخر ماه دادی.

این اکسل قیمت‌گذاری همان زنجیره را یک بار کامل می‌چیند و ماندگارش می‌کند. ده شیت راست‌به‌چپ در یک فایل اکسل، بدون ماکرو، با حدود ۱۵۰۰ خانه فرمول‌دار: راهنما، تنظیمات، بهای تمام‌شده، قیمت‌گذاری، حاشیه و مارک‌آپ، سناریو تخفیف، نقطه سربه‌سر، سود و زیان، قیمت رقبا و لیست قیمت.

محاسبه بهای تمام‌شده، قلم به قلم

کار از جدول دویست‌ردیفی بهای تمام‌شده شروع می‌شود. برای هر محصول قلم‌هایش را می‌نویسی: گروه هزینه از فهرست کشویی، شرح، مقدار، واحد، قیمت واحد و درصد ضایعات. جمع هر قلم خودش حساب می‌شود و ضایعات داخلش است، یعنی مقدار ضرب در قیمت واحد ضرب در یک به‌علاوه ضایعات. ۱۰ درصد که در ستون ضایعات بنویسی، جمع آن قلم ۱۰ درصد بالاتر از فاکتور خرید می‌نشیند. و اگر واقعا یک‌دهم چیزی که می‌خری دور ریخته می‌شود، بهای هر واحد سالم حدود ۱۱ درصد بالاتر می‌افتد، چون همان پول روی نه‌دهم مقدار پخش می‌شود؛ در این حالت عدد ستون ضایعات را ۱۱ بگذار، نه ۱۰.

دستمزد ساخت هم یک ردیف هزینه است. شیت تنظیمات از حداقل حقوق ماهانه ۱۴۰۵ به‌علاوه حق مسکن و بن و سهم بیمه کارفرما یک نرخ ساعتی و یک نرخ دقیقه‌ای می‌سازد. ردیف دستمزد نمونه در جدول بهای تمام‌شده همین ارجاع را آماده دارد، =تنظیمات!$C$25 در ستون قیمت واحد، و یادداشت بالای شیت می‌گوید برای ردیف‌های دستمزد خودت همین را کپی کن. از آنجا به بعد وقتی که روی هر محصول می‌گذاری با دقیقه وارد می‌شود و خودش به پول تبدیل می‌شود، و روزی که حقوق عوض شد هر ردیف دستمزدی که این ارجاع را دارد با یک خانه به‌روز می‌شود.

قیمت‌گذاری خدمات هم از همین مسیر درمی‌آید: اگر چیزی که می‌فروشی وقت خودت است، دقیقه‌های کار را مثل هر قلم دیگری در جدول بهای تمام‌شده می‌نویسی و بقیه فایل بدون تغییر کار می‌کند.

اکسل قیمت‌گذاری چطور از هزینه به قیمت فروش می‌رسد

شیت قیمت‌گذاری جا برای چهل محصول دارد و هفده ستون. هزینه متغیر هر واحد را از جدول قبل جمع می‌زند، سهم سربار را در یک ستون جدا و فقط برای ساختن مبنای قیمت رویش می‌گذارد، و بعد قیمت پیشنهادی را می‌دهد.

فرمول قیمت‌گذاری این فایل تقسیمی است. یعنی کارمزد فروش و حاشیه هدف هر دو داخل قیمت می‌نشینند و حاشیه مشارکت واقعی‌ات، همان حاشیه قبل از سربار ماهانه و مالیات، از هدف کمتر درنمی‌آید؛ دقیقا همان جایی که قیمت دستی معمولا کم می‌آورد. قیمت نهایی روی پله‌ای که خودت تعیین می‌کنی به بالا گرد می‌شود و فایل حاشیه واقعی بعد از گرد کردن را جدا نشان می‌دهد.

هر محصول می‌تواند کارمزد و حاشیه هدف خودش را داشته باشد: تا وقتی این دو ستون را دست نزنی عدد پیش‌فرض شیت تنظیمات می‌نشیند و هر ردیفی که عدد خودش را بگیرد از آن جدا می‌شود. پس یک محصول در دو کانال فروش دو قیمت می‌گیرد. قیمت فعلی‌ات را هم که وارد کنی، ستون کناری فاصله‌اش را با قیمت پیشنهادی می‌گوید. حاشیه مشارکت منفی و قیمت پایین‌تر از پیشنهاد رنگ هشدار می‌گیرند.

سربار فقط یک بار از سودت کم می‌شود

بهای هر واحد در این فایل فقط هزینه متغیر همان واحد است: مواد، دستمزد ساخت، بسته‌بندی، ارسال و کارمزد. سربار یک جا وارد می‌شود، به شکل فهرست هزینه ثابت ماهانه در شیت نقطه سربه‌سر، و از همان‌جا به سود و زیان می‌رود. ستون «سهم سربار برای قیمت‌گذاری» فقط مبنای قیمت را بالا می‌برد و دوباره از حاشیه مشارکت و سود کم نمی‌شود. شیت سود و زیان یک ردیف مقایسه‌ای هم دارد که می‌گوید قیمت‌های امروزت روی هم چقدر سربار در خود دارند.

حاشیه سود و ضریب دو عدد جدا هستند

حاشیه سود ۳۰ درصد یعنی ضریب حدود ۱٫۴۳ روی بهای تمام‌شده، نه ۱٫۳. شیت «حاشیه و مارک‌آپ» برای همین جداست: دو جعبه تبدیل زنده (حاشیه به ضریب و ضریب به حاشیه) و دو جدول کامل، ضریب ۱۰ تا ۲۰۰ درصد و حاشیه ۵ تا ۷۰ درصد، هر کدام با ستونی که می‌گوید قیمت برابر بهای تمام‌شده ضرب در چند می‌شود. محاسبه حاشیه سود آنلاین برای یک قلم و همان لحظه هست؛ این شیت برای وقتی است که چهل محصول داری و همه باید با یک قاعده حساب شوند.

تخفیف را قبل از دادنش امتحان کن

شیت سناریو تخفیف محصول را از شیت قیمت‌گذاری می‌گیرد و یازده پله از صفر تا ۵۰ درصد را کنار هم می‌چیند. برای هر پله قیمت جدید، حاشیه مشارکت هر واحد، نسبت حاشیه و حاشیه مشارکت ماهانه را می‌بینی، و از همه مهم‌تر تعداد فروشی که لازم است تا همان حاشیه ماه قبلت حفظ شود، با درصد افزایشی که این یعنی. حاشیه منفی رنگ هشدار می‌گیرد.

نقطه سربه‌سر و سود و زیان ماه

نقطه سر به سر همان تعدادی است که تا نفروشی، هزینه ثابت ماه پوشش داده نشده. شیت نقطه سربه‌سر نه ردیف هزینه ثابت با عنوان‌های آماده دارد و از رویشان دو بلوک می‌سازد: یکی تک‌محصولی با حاشیه مشارکت هر واحد و تعداد و مبلغ سربه‌سر و تعداد لازم برای سود هدف، و یکی برای کل کسب‌وکار با نسبت حاشیه مشارکت میانگین و فروش سربه‌سر و حاشیه ایمنی. جدول حساسیت هم پنج سناریوی تغییر قیمت از منفی ۲۰ تا مثبت ۲۰ درصد را نشان می‌دهد. برای یک حساب سریع بدون فایل، محاسبه نقطه سربه‌سر رایگان است.

شیت سود و زیان نام و قیمت هر محصول را خودکار می‌آورد؛ تو فقط تعداد فروش ماهانه را می‌نویسی و ماه بسته می‌شود: درآمد، بهای متغیر، حاشیه مشارکت، هزینه ثابت، سود عملیاتی، مالیات برآوردی و سود خالص برآوردی. برای یک محصول، محاسبه سود و زیان آنلاین همین کار را می‌کند.

قیمت رقبا و لیست قیمت آماده چاپ

شیت قیمت رقبا پنجاه ردیف دارد و روی «قیمت تمام‌شده برای خریدار» کار می‌کند، یعنی قیمت به‌علاوه هزینه ارسال، چون خریدار همان عدد را با قیمت تو مقایسه می‌کند. جعبه بالای شیت هم فاصله‌ات با میانگین رقبا را می‌گوید.

آخر کار لیست قیمت آماده چاپ است: چهل ردیف با سربرگ نام کسب‌وکار و تاریخ اعتبار، و سه ستون قیمت مصرف‌کننده، قیمت همکار با درصد تخفیفی که خودت تعیین کرده‌ای، و قیمت با ارزش افزوده. نام کسب‌وکار از شیت تنظیمات می‌آید و هر سه ستون قیمت خودکار از شیت قیمت‌گذاری؛ تنها چیزی که روی این شیت با توست، تاریخ اعتبار لیست است. اگر فقط می‌خواهی یک قیمت را با ارزش افزوده حساب کنی، محاسبه ارزش افزوده رایگان است.

نرخ‌ها همه در یک شیت

بیست‌وشش ردیف پارامتر در شیت تنظیمات: نرخ ارزش افزوده، مالیات اشخاص حقوقی، حداقل حقوق، سهم بیمه کارفرما، ساعت کار ماهانه مبنا، نرخ سربار برای مبنای قیمت، حاشیه هدف، پله گرد کردن، تخفیف همکار، کارمزد پلتفرم و درگاه، و نرخ تورم. هیچ‌کدام داخل فرمول‌ها نیستند؛ یک خانه را عوض می‌کنی و همه‌چیز پایین‌دستش تا لیست قیمت از نو حساب می‌شود.

قیمت که مشخص شد، نوبت فروختن است: قالب فاکتور اکسل فاکتور A4 و فاکتور A5، فهرست ۱۵۰ ردیفی کالا و خدمات و دفتر ۳۰۰ ردیفی فاکتورها را دارد. قیمت‌های همین لیست را یک بار در فهرست کالایش می‌نویسی و از آن به بعد هر فاکتور با گذاشتن کد کالا پر می‌شود.

یک عدد در برابر یک لیست کامل. ماشین‌حساب آنلاین برای یک محصول جواب می‌دهد و برای همان یک عدد هم دقیق است. این فایل برای وقتی است که چهل محصول داری، هر کدام کارمزد و حاشیه هدف خودش را دارد، و می‌خواهی وقتی قیمت مواد بالا رفت کل لیست قیمت با یک ویرایش از نو دربیاید.

جلوی هر عدد نوشته شده از کجا آمده. هر ردیف شیت تنظیمات یک ستون «وضعیت منبع» دارد و برچسبش دقیق است، نه کلی: «رسمی ۱۴۰۵» برای ارزش افزوده و مالیات اشخاص حقوقی و حداقل حقوق، «خبری، بخشنامه رسمی دیده نشده» برای حق مسکن و بن، «ورودی تو» برای نرخ‌هایی که قرارداد و کسب‌وکار خودت تعیین می‌کند، و «خودکار» یا «محاسبه از سه ردیف بالا» برای خانه‌هایی که فرمول‌اند. سهم بیمه کارفرما با پیش‌فرض ۲۳ درصد می‌آید و جلوی همان ردیف نوشته «از لیست بیمه خودت بردار». نرخ تورم ماهانه هم عددی است که از فاکتورهای خودت درمی‌آید. هیچ عددی بی‌برچسب داخل فرمول‌ها قایم نشده.

یک نسخه پر شده کنار نسخه خالی. فایل دوم همان ده شیت است، پر شده با یک کارگاه شمع‌سازی چهار محصولی: بیست‌وپنج ردیف بهای تمام‌شده، یکی از محصول‌ها با کارمزد پلتفرم ۱۰ درصد، یکی با ارسال رایگان و حاشیه هدف ۳۵ درصد، نه ردیف هزینه ثابت و هفت ردیف قیمت رقیب. قبل از اینکه فایل خودت را پر کنی، اینجا می‌بینی جواب‌ها چه شکلی‌اند و هر عدد چه معنایی دارد.

راهنمای قیمت‌گذاری، جدا از فایل. یک راهنمای ورد یازده‌بخشی با شش جدول که سوال‌های پشت این اعداد را جواب می‌دهد: چرا حاشیه و ضریب یکی نیستند، چرا کارمزد باید قبل از قیمت وارد شود نه بعدش، چرا تخفیف گران‌ترین ابزار فروش است، قیمت رقیب را چطور درست بخوانی، قیمت را هر چند وقت بازنگری کنی، و هفت اشتباهی که زیاد می‌بینیم. همه عددهای مثال‌هایش از همان فایل نمونه است.

روی کاغذ هم همان شکلی درمی‌آید که روی صفحه. هر ده شیت صفحه‌آرایی چاپ A4 دارند، در عرض صفحه جا می‌شوند و شماره صفحه در پاورقی دارند، و در پنج شیت جدولی سربرگ جدول در صفحه‌های بعدی تکرار می‌شود. لیست قیمت را همان‌طور که هست چاپ می‌کنی و دست مشتری می‌دهی.

فرمول‌ها باز است. فایل ماکرو ندارد و هیچ شیتی قفل نیست، پس ستون خودت را اضافه می‌کنی و هر فرمولی را که خواستی می‌بینی. ستون‌های محاسباتی هم فرمول واقعی‌اند، نه عدد تایپ‌شده. هر بخش یادداشت فارسی توضیحی دارد و هیچ شیتی بدون راهنما نیست.

سوال‌های پرتکرار

فرق حاشیه سود با ضریب چیست؟

حاشیه سود نسبت سود به قیمت فروش است و ضریب یا مارک‌آپ نسبت سود به بهای تمام‌شده. حاشیه ۳۰ درصد یعنی ضریب حدود ۱٫۴۳، نه ۱٫۳، و همین تفاوت روی چهل محصول تکرار می‌شود. شیت «حاشیه و مارک‌آپ» دو جعبه تبدیل زنده و دو جدول کامل دارد، ضریب ۱۰ تا ۲۰۰ درصد و حاشیه ۵ تا ۷۰ درصد، و راهنمای ورد هم یک بخش جدا به همین تفاوت داده است.

محاسبه بهای تمام‌شده در این اکسل چطور انجام می‌شود؟

در جدول دویست‌ردیفی بهای تمام‌شده و قلم به قلم: گروه هزینه، شرح، مقدار، واحد، قیمت واحد و درصد ضایعات، و جمع هر قلم با فرمول خودش. برای دستمزد ساخت، ردیف نمونه ارجاع =تنظیمات!$C$25 را آماده در ستون قیمت واحد دارد و یادداشت شیت می‌گوید همان را در ردیف‌های دستمزد خودت بگذار؛ از آن به بعد نرخ دقیقه‌ای شیت تنظیمات می‌آید و با تغییر حقوق خودش به‌روز می‌شود. سربار در این جدول وارد نمی‌شود؛ بهای هر واحد اینجا هزینه متغیر همان واحد است و سربار یک بار و ماهانه در شیت نقطه سربه‌سر می‌نشیند. اگر حسابدارت بهای تمام‌شده جذبی می‌خواهد، سهم سربار را جدا به این عدد اضافه می‌کند.

برای قیمت‌گذاری خدمات هم به کار می‌آید؟

از همان مسیر دستمزد ساخت. شیت تنظیمات از حقوق و مزایای ماهانه و ساعت کار مبنا یک نرخ ساعتی و یک نرخ دقیقه‌ای می‌سازد؛ دقیقه‌های کاری را که روی هر سفارش می‌گذاری مثل هر قلم دیگری در جدول بهای تمام‌شده می‌نویسی و قیمت پیشنهادی و حاشیه و سناریو تخفیف و نقطه سربه‌سر بدون تغییر کار می‌کنند.

نقطه سربه‌سر را هم حساب می‌کند؟

شیت نقطه سربه‌سر جدا دارد: نه ردیف هزینه ثابت با عنوان‌های آماده، تعداد و مبلغ سربه‌سر برای یک محصول، فروش سربه‌سر و حاشیه ایمنی برای کل کسب‌وکار، تعداد لازم برای رسیدن به سود هدف، و جدول حساسیت پنج‌سناریویی تغییر قیمت از منفی ۲۰ تا مثبت ۲۰ درصد.

چند محصول در فایل جا می‌شود؟

جای دویست ردیف قلم هزینه، چهل محصول در شیت قیمت‌گذاری و لیست قیمت، و پنجاه ردیف قیمت رقیب. شیت سود و زیان هم همان چهل محصول را با نام و قیمت خودکار می‌آورد و فقط تعداد فروش ماهانه را از تو می‌خواهد.

لیست قیمت را می‌شود مستقیم چاپ کرد؟

بله. شیت لیست قیمت چهل ردیف آماده چاپ روی A4 است، با سربرگ نام کسب‌وکار و تاریخ اعتبار و سه ستون قیمت مصرف‌کننده و همکار و با ارزش افزوده. درصد تخفیف همکار یک خانه در شیت تنظیمات است. اگر دنبال دانلود لیست قیمت اکسل بوده‌ای، این همان قالب لیست قیمت اکسل است با یک تفاوت: نام و قیمت‌ها را دوباره تایپ نمی‌کنی، هر سه ستون قیمت خودکار از شیت قیمت‌گذاری می‌آیند و فقط تاریخ اعتبار را خودت روی سربرگ می‌نویسی.

نرخ‌های ۱۴۰۵ داخلش هست؟

شیت تنظیمات با نرخ‌های ۱۴۰۵ می‌آید و کنار هر عدد نوشته شده منبعش چیست: ارزش افزوده و مالیات اشخاص حقوقی و حداقل حقوق با برچسب رسمی ۱۴۰۵، حق مسکن و بن با برچسب خبری چون بخشنامه رسمی‌شان منتشر نشده، و کارمزد پلتفرم و نرخ تورم با برچسب «ورودی تو». سال که عوض شود همان چند خانه را عوض می‌کنی و کل فایل به‌روز می‌شود.

شیت راهنما با هفت قدم شروع می‌شود و رنگ خانه‌ها را هم توضیح می‌دهد: زرد یعنی جای ورودی تو، خاکستری یعنی خودکار.

۱. تنظیمات را یک‌بار پر کن. نام کسب‌وکار، نرخ‌های سال، ساعت کار ماهانه مبنا، نرخ سربار برای مبنای قیمت، حاشیه هدف پیش‌فرض، پله گرد کردن، تخفیف همکار و کارمزدهای فروش. دستمزد ساعتی و دقیقه‌ای خودش از همین‌جا درمی‌آید.

۲. اقلام هزینه را ثبت کن. در جدول بهای تمام‌شده برای هر محصول قلم‌هایش را می‌نویسی: گروه هزینه از فهرست کشویی، مقدار، واحد، قیمت واحد و درصد ضایعات. جمع هر قلم خودکار حساب می‌شود و ردیف دستمزد به نرخ دقیقه‌ای تنظیمات وصل است. سربار در این شیت وارد نمی‌شود.

۳. قیمت را بگیر. شیت قیمت‌گذاری هزینه متغیر هر واحد را از جدول قبل جمع می‌زند، سهم سربار را در ستون جدا فقط برای ساختن مبنای قیمت اضافه می‌کند و با کارمزد و حاشیه هدف همان محصول، قیمت پیشنهادی و قیمت نهایی گرد شده را می‌دهد. کنارش حاشیه مشارکت هر واحد، نسبت حاشیه، ضریب معادل و قیمت با ارزش افزوده را می‌بینی، و اگر قیمت فعلی‌ات را هم وارد کنی، فاصله‌اش با پیشنهاد را نشان می‌دهد.

۴. تخفیف را قبل از دادنش امتحان کن. محصول را در شیت سناریو تخفیف انتخاب می‌کنی و یازده پله را با هم می‌بینی: قیمت جدید، حاشیه مشارکت هر واحد، نسبت حاشیه، حاشیه ماهانه و تعداد فروشی که برای حفظ حاشیه فعلی لازم است.

۵. کف را پیدا کن. هزینه‌های ثابت ماهانه را در شیت نقطه سربه‌سر می‌نویسی، ۹ ردیف با عنوان‌های آماده، تا تعداد و مبلغ سربه‌سر، تعداد لازم برای سود هدف، حاشیه ایمنی و اثر تغییر قیمت را ببینی. سربار فقط همین‌جا وارد می‌شود.

۶. ماه را ببند و لیست را چاپ کن. تعداد فروش ماهانه هر محصول را در شیت سود و زیان وارد می‌کنی و خلاصه ماه را می‌گیری: نسبت حاشیه مشارکت، هزینه ثابت، سود عملیاتی، مالیات برآوردی و سود خالص برآوردی. لیست قیمت هم آماده چاپ است و خودش سه ستون مصرف‌کننده، همکار و با ارزش افزوده را می‌سازد.

قیمت رقبا هم شیت خودش را دارد: قیمت اعلامی و هزینه ارسال را می‌نویسی و فایل قیمت تمام‌شده برای خریدار را حساب می‌کند و فاصله‌ات با میانگین رقبا را بالای شیت نشان می‌دهد.

سه فایل تحویل می‌گیری: دو فایل اکسل و یک راهنمای ورد. ده شیتی که پایین نام برده می‌شوند، شیت‌های داخل فایل اکسل‌اند و فایل جدا نیستند.

۱. pricing-margin.xlsx · فایل کار

ده شیت راست‌به‌چپ: راهنما، تنظیمات، بهای تمام‌شده، قیمت‌گذاری، حاشیه و مارک‌آپ، سناریو تخفیف، نقطه سربه‌سر، سود و زیان، قیمت رقبا و لیست قیمت. جای ۲۰۰ ردیف قلم هزینه، ۴۰ محصول و ۵۰ ردیف قیمت رقیب دارد. فهرست کشویی برای گروه هزینه، واحد اندازه‌گیری و انتخاب محصول. هر بخش یادداشت فارسی توضیحی دارد و هیچ شیتی بدون راهنما نیست. یک محصول با کد «نمونه» در پنج جای فایل نشسته تا فرمول‌ها را زنده ببینی؛ شیت راهنما هر پنج جا را نام می‌برد و می‌گوید بعد از راه افتادن پاکشان کن.

۲. pricing-margin-example.xlsx · همان ده شیت، پر شده

یک کارگاه شمع‌سازی چهار محصولی با بیست‌وپنج ردیف بهای تمام‌شده، نه ردیف هزینه ثابت، تعداد فروش ماهانه و هفت ردیف قیمت رقیب. قبل از اینکه فایل خودت را پر کنی، اینجا می‌بینی جواب‌ها چه شکلی‌اند و هر عدد چه معنایی دارد. اعداد این نمونه فرضی‌اند و قیمت واقعی بازار نیستند.

۳. pricing-guide.docx · راهنمای قیمت‌گذاری

یازده بخش و شش جدول: قیمت بین کدام سه عدد گیر می‌کند · اول هزینه بعد قیمت · حاشیه سود و ضریب دو عدد متفاوت‌اند · از حاشیه هدف به قیمت · کارمزد را قبل از قیمت وارد کن نه بعدش · تخفیف گران‌ترین ابزار فروش است · نقطه سربه‌سر · قیمت رقیب را درست بخوان · قیمت را هر چند وقت بازنگری کنی · هفت اشتباهی که زیاد می‌بینیم · مرز این راهنما و این فایل. همه عددهای مثال‌ها از همان فایل نمونه‌اند.

پشتیبانی ۷ روزه

تا هفت روز بعد از خرید، سوالت درباره کار با فایل را جواب می‌دهیم و اگر جایی از خود فایل ایراد داشت درستش می‌کنیم.

مرز این فایل

این بسته مشاوره مالی و مالیاتی نیست و جای نرم‌افزار حسابداری و دفاتر رسمی را نمی‌گیرد؛ عدد مالیات در شیت سود و زیان یک برآورد داخلی با نرخی است که خودت وارد کرده‌ای. قیمت درست بازار را هم تعیین نمی‌کند: کف را از هزینه‌هایت می‌سازد، سقف را مشتری و بازار تعیین می‌کنند. فایل ماکرو ندارد و هیچ شیتی قفل نیست، پس فرمول‌ها در اختیار خودت‌اند؛ همین یعنی یک تغییر تصادفی روی یک فرمول هم محافظی ندارد. راهنمای ورد با قلم وزیرمتن نوشته شده و اگر این قلم روی سیستمت نصب نباشد متن فارسی درست می‌ماند ولی ظاهرش فرق می‌کند.